Solidariteitsoproepen worden gelanceerd wanneer organisaties van kledingarbeidsters - meestal zijn 80% of meer van de werknemers in kledingfabrieken vrouwen - om internationale steun vragen als hun rechten in een concrete fabriek worden geschonden. Een oproep bestaat er meestal in dat geëngageerde consumenten en organisaties in Europa worden verzocht het kledingmerk of de kledingdistributeur onder druk te zetten om verantwoordelijkheid op te nemen en om de schendingen bij de onderaannemer te doen stoppen. Verder worden ook protestbrieven gestuurd naar de eigenaars van de fabriek of lokale regeringsinstanties (bijv. Ministerie van Arbeid) met het verzoek positieve actie te ondernemen. In sommige gevallen worden er ook andere actiemiddelen aangewend, zoals persconferenties of manifestaties, om de publieke aandacht te trekken op de rechtenschendingen. Westerse kledingmultinationals zijn namelijk zeer bekommerd om hun publieke imago, en dat grijpt de Schone Kleren Campagne aan om ze tot sociaal verantwoordelijk ondernemen aan te porren.

140113 BELGA-PICTURE-51218360 copy

De vakbondsvrijheid staat zwaar onder druk in Cambodja. Aan de lopende band worden vakbondsleiders - en militanten opgepakt, manifestaties worden neergeslagen met geweld. Tegelijkertijd weigert de overheid te onderhandelen over essentiële zaken zoals het wettelijk minimumloon. 

Bangladesh is het naaiatelier van de wereld. Maar liefst 1 op 10 kledingstukken in onze kleerkast werd in Dhaka gemaakt. In heel Bangladesh zijn er 5000 kledingfabrieken, de sector stelt zo'n 4 miljoen mensen tewerk. Ook in Bangladesh zijn het vooral vrouwen die in de kledingfabrieken werken. 

In de mondiale kledingindustrie verdienen de arbeidsters – voor het grootste deel vrouwen – zelden meer dan het equivalent van zo'n US$ 2 per dag. Daarvoor moeten ze heel lange dagen werken, 60-70 uur/week, soms nog meer tijdens piekperiodes.

Met dat loon kunnen ze niet aan hun basisbehoeften en die van hun gezin voldoen: wonen, voeding, kleding, verzorging, onderwijs. Soms verdienen ze niet eens het wettelijk minimumloon van hun land of regio. Het wettelijk minimumloon wordt door de wet vastgelegd, maar ligt doorgaans veel lager dan een leefbaar loon.

Consumenten hechten steeds meer belang aan de omstandigheden waarin kleding en andere producten gemaakt worden. Met consumentenacties zet de Schone Kleren Campagne er zich voor in dat kleding gemaakt wordt met respect voor arbeidsrechten. En van de overheid, als grootverbruiker, wordt verwacht dat ze het goede voorbeeld geeft. Met deze actie die startte in 2002, spitst de Schone Kleren Campagne zich toe op de aankoop van werkkleding voor het gemeentepersoneel. Diensten zoals brandweer, groendienst, reinigingsdienst, sportdienst enz. dragen werkkleding en uniformen. SKC vraagt dat bij elke aankoop ook sociale criteria gehanteerd worden i.v.m. de arbeidsomstandigheden waarin de werkkleding gemaakt wordt.

Van het gemeentebestuur verwachten we 2 stappen:

1) het aannemen van een raadsbesluit om bij aankopen rekening te houden met arbeidsnormen;

2) het integreren van arbeidsnormen in de bestekken van de volgende aankopen.

 

1. Modeltekst raadsbesluit


Op voorstel van de XXX-fractie:
DE GEMEENTERAAD,
Overwegende dat de gemeente A frequent werkkleding aankoopt;
Overwegende dat de gemeente A de opdracht heeft om duurzame productie- en consumptiepatronen te bevorderen ;
Overwegende dat de gemeente in haar lokaal Noord-Zuidbeleid een sensibilisatiestaak van de bevolking te vervullen heeft ;
Overwegende dat de gemeente A een lokale Agenda-21 werking heeft ;
Overwegende dat ook in België een Schone Kleren Campagne loopt ;
Overwegende dat de Kamer van Volksvertegenwoordigers op 29 november 2001 de wet op het Belgisch Sociaal Label stemde;
Gelet op de Gemeentewet;
Op voorstel van de XXX-fractie,
BESLUIT:
Art.1.- Er principieel mee in te stemmen dat in het kader van een duurzaam beleid bij de aankoop van dienstkleding voor het stadspersoneel eveneens aandacht zal worden besteed aan de arbeidsomstandigheden bij de productie van de werkkleding.
Art. 2.- Een werkgroep samen te stellen van ambtenaren van diverse departementen betrokken bij het aankoopbeleid van werkkleding (o.a. facility management, interne dienst voor preventie en bescherming op het werk, milieu, Noord-Zuidsamenwerking, personeelsbeheer, enz.) die de aspecten op vlak van criteria, normering en controle verder zal uitwerken. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de expertise van de Schone Kleren Campagne.

 

2. Modeltekst bestek

De criteria die opgenomen worden in een bestek, moeten meetbaar zijn. Een erkend label of een erkende certificering voor sociale normen zijn hiervoor de oplossing. Momenteel zijn verschillende controlemechanismen (Sociaal label voor verantwoorde productie, SA8000, Fair Wear Foundation) in ontwikkeling. Een ‘verklaring op eer’ met internationale arbeidsnormen en een algemeen principe i.v.m. controle is juridisch aanvaardbaar. Het aspect ‘controle’ wordt best geïntegreerd in de verklaring op eer. 

Door o.m. de Programmawet van 8 april 2003 werd de Wet van 24 december 1993 gewijzigd. Artikel 18 bis werd toegevoegd en artikel 16 werd gewijzigd. Door wijziging van artikel 16 kunnen gunningscriteria in een bestek ingevoegd kunnen worden met sociaal, ecologische en ethische overwegingen. Gunningscriteria hebben betrekking op het product dat wordt aangeboden, of de kwaliteit van het werk of de dienst die zal uitgevoerd worden. De in het bestek en eventueel in de aankondiging van de opdracht vermelde gunningscriteria zijn bestemd om de intrinsieke waarde van de neergelegde offerte te beoordelen. Aan elk criteria wordt een bepaald gewicht toegekend. De offerte die aan het einde van de beoordeling de meeste punten haalt, wint! In dit geval moet je ervoor zorgen dat het criterium ‘schone kleren’ voldoende hoge punten haalt, + 50, waardoor een kandidaat die geen ‘schone kleren’ kan aanleveren, zowiezo uit de boot valt. In veel bestekken ontbreekt deze weging! Het is dan ook aangewezen om die weging toe te voegen. Indien de gunningscriteria immers in het bestek aangeduid zijn zonder nadere opgave van enige verschillende graad van belangrijkheid, moeten zij als evenwaardig beschouwd worden.

Artikel 18bis voert sociale en ethische uitvoeringsvoorwaarden in. Je kan ‘de schone kleren - clausule’ als een uitvoeringsvoorwaarde kwalificeren en dit zo in je bestek aanduiden. Elke kandidaat die een offerte indient, treedt toe tot voorwaarden die de aanbestedende overheid in zijn bestek heeft gepreciseerd (toetredingscontract). De uitvoeringsfase is dus de contractuele fase waarin bepaald wordt hoe, eenmaal het contract tot stand gekomen is, door de partijen uitvoering verleend moet worden aan het contract.

Je zal achteraf het minste juridische discussie kennen, als je de “schone-kleren-clausule” in je bestek oplegt als uitvoeringscriteria…Je zal dan wel pas bij de uitvoering merken of de kandidaat deze criteria werkelijk onderschrijft, maar de wetgeving voorziet daar ook actiemiddelen voor de aanbestedende overheid (bijv. voor leveringen - artikel 20 en art.66 KB 26.09.1996 - algemene aannemingsvoorwaarden).

 

Bij de keuze van werkkledij dringen de volgende vragen zich op:

  • Hanteert het bedrijf een degelijke sociale gedragscode die ze oplegt aan de producenten?
  • Wordt de toepassing van die gedragscode niet allen intern, maar ook extern onafhankelijk gecontroleerd? Is daar transparantie over?
  • Is het bedrijf lid van een goed multistakeholderinitiatief (MSI) waarbij lokale vakbonden be­trokken zijn en waardoor de arbeid(ster)s een reële inbreng hebben in de controles en ge­makkelijk toegang hebben tot een klachtenprocedure?

Volgens de Schone Kleren Campagne kan een ja op alle drie de vragen alleen gegeven worden door kledingbedrijven die lid zijn van de Fair Wear Foundation (FWF). Bij de controle van de lokale arbeidsomstandigheden werkt FWF samen met lokale vakbonden en arbeidsrechtenorganisaties. Andere MSI's kunnen een volledige ge­dragscode hebben, maar missen samenwerking met lokale vakbonden of arbeidsorganisaties, (zoals  het Amerikaanse FLA), voeren niet systematisch externe controles uit (zoals het Britse ETI). An­dere organisaties zijn initiatieven van bedrijfssectoren (zoals BSCI, WRAP) en kunnen moeilijk on­afhankelijk genoemd worden.

Hier vind je een lijst van producenten van werkkleding die aangesloten zijn bij de Fair Wear Foundation: Schone_bedrijfskleding.pdf

(Informatie over deze campagne volgt spoedig)

  Updates

  • Laat je inspireren door de oprichtster van People Tree 4-2-2016

    Op 8 maart ontvangt de Vooruit in Gent Safia Minney, de oprichtster en bedrijfsleidster van People Tree. Het pioniersmerk People Tree was bij de eersten om duurzame kledij actief te promoten en te produceren. In een kwarteeuw tijd bood het merk actief steun aan meer dan vierduizend boeren in zes landen. Aan een eerlijke prijs voor de grondstoffen en een correct salaris voor de textielarbeidsters. Safia Minney vertelt vol bezieling over de mode-industrie en over haar 25 jaar ervaring in de modewereld.

    Lees meer...

  • Jacle Bow speelt de kleren van z'n lijf voor schone kleren 15-12-2015

    Jacle Bow speelt in Aalst, Diest en Geel op een pop-up stage, waar ze 'Shirts for Life' verkopen tijdens de warmste week van Studio Brussel: T-shirts gemaakt in goede arbeidsomstandigheden, van biokatoen, én bedrukt met ecologische verf. Een schone T-shirt voor een schoon geweten en een origineel kerstcadeau. De opbrengst gaat integraal naar de Schone Kleren Campagne. Hier vind je de clip! Kom kijken naar de band…in hun adamskostuum in Aalst, Diest of Geel.

    Lees meer...

  • Schone Kleren Campagne krijgt Europese prijs 20-10-2015

    Brussel, 12 oktober. In de Beursschouwburg vond de overhandiging plaats van de medaille van de Europese Burger aan de Schone Kleren Campagne (SKC). Europarlementslid Ivo Belet droeg de kandidatuur voor. De Schone Kleren Campagne bracht ook hulde aan de mannen en vrouwen die onze kleding maken. "Kledingarbeiders zijn te waardevol om als gereedschap behandeld te worden. Ze verdienen goede werkomstandigheden, leefbare lonen, een veilige werkplek en sociale bescherming.

    Lees meer...

  • Ciné-debat The True Cost op 12 oktober in Brussel 8-9-2015

    The True Cost is een documentaire over de impact van de mode-industrie op mensen en op onze planeet. Deze film neemt je mee op wereldreis, van de exclusieve catwalks tot de uithoeken van sloppenwijken, en geeft het woord aan kledingarbeidsters en opiniemakers, waaronder Stella McCartney, Livia Firth en Vandana Shiva. De Schone Kleren Campagne, achACT en de Clean Clothes Campaign vertonen de film op 12 oktober in Cinema Galeries in Brussel, gevolgd door een kort debat. 

    Lees meer...

skc01